Johannes Gutenberg Kimdir? Buluş ve İcatları Nelerdir?

İstediğiniz Konuları Paylaşabilirsiniz

Johannes Gutenberg Dünya tarihinin önemli nihenk taşlarından biridir. Tek kelimeyle Matbaacılık mesleğinin atasıdır.

Johannes Gutenberg Kimdir? Biografisi nasıldır? İcatları Nelerdir?
Johannes Gutenberg
, 1398 senesinde Almanya‘nın Mainz’te zengin bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Tam ismi Johannes Gensfleisch zur Laden’dir. Gençlik yıllarında Fransa‘ya yaşayan ve kuyumculuk yapan Gutenberg, metaller ve değerli taşlar üzerinde çalıştı. Paralel olarak ilgisini çeken matbaa ve basım teknikleri Gutenberg’in kitapların basılı hale getirmesini sağlamıştır.

Johannes Gutenberg ismiyle ve dünyaya tanınma hikayesi ise 1437′den başlayarak matbaacılığa ilgi duymasıla gerçekleşti. Johannes Gutenberg, tipo baskı yöntemini 1438 yılında Avrupa’ya getirmiş ve modern matbaanın Avrupa’da kurulmasını sağlamıştır. Yüzyıllardır Uzakdoğu’da uygulanan bu yöntemi Avrupa’ya uyarlayan Gutenberg, Avrupa’da mihenk taşların birini olarak ortaya çıktı.

Johannes Gutenberg kendi döneminde kullanılmakta olan desen ya da harfler oyulmuş tahta levhalardan oluşan xylografi tekniğini geliştirerek belirli harfleri bir araya getirip çok sayıda basım yapma tekniğine dayanan tipografiyi 1450 yılında buldu.

1450 senesinin ilk ortaklığını kuran Gutenberg, yaptığı çalışmalar doğrultusunda 1455 senesinde Latince bir kutsal kitabın basımını gerçekleşmiştir. 1457 senesine ulaştığında borçları yükselen ve ödeyemeyen Gutenberg Faust ile ortaklığını kaybetmiş ve sonrasında 1465 yılında Mainz Başpiskoposu II. Adolf von Nassau’dan aldığı yeni bir yardım ile yeni bir baskı makinesi kurmuştur. 15.yy’a gelindiğinde Avrupa’da Gutenberg tarafından tasarlanan ve önü açılan 1000’den fazla baskı makinesi yapılmıştır.

Matbaa fikri Gutenberg’e hemen havadan gelmedi. Baskı kalıplarıyla aynı ilkeler üzerine geliştirilmiş mühürle ve mühür yüzükleri çok yıllar öncesinden kullanılmaktadır. Baskı kalıpları Çin’de, Gutenberg’den yüzyıllar önce kullanılmaktaydı. Hatta burada 868 yılı civarında basılmış bir kitap bile bulunmuştur. Aslında yöntem batıda da Gutenberg öncesinde de biliniyordu. Ancak bu yöntemin bir büyük problemleri mevcuttu; her yeni kitap için yeni baskı levhaları hazırlamak gerektiğinden değişik kitapların basılması için pratik değildir.

Bu sebeple Gutenberg’in asıl yaptığı işin baskı harflerini icat etmek olduğu riayet edilir. Yine de baskı harfleri Çin‘de on birinci yüzyılın ortalarında, Pi Sheng tarafından icat edilmişti. Bu harfler (pişmiş) topraktan yapılmıştı, pek dayanıklı değildi;ama Çinliler ve Koreliler bir dizi iyileştirme yaptılar ve Koreli’ler Gutenberg’in çok öncesinde metal harfler kullanır oldular.Hatta on beşinci yüzyılın başınlarında, Kore hükümetinin (metal) baskı harfleri üreten bir dökümhanesi vardı.Tüm bunlara rağmen ,Pi Seng’i bu alanda etkili tek kişi olarak kabul etmek yanlış olacaktı.Öncelikle Avrupa baskı harflerini Çin’den öğrenmedi,kendi başına geliştirdi. İkinci olarak baskı harfleriyle baskı tekniği, Batıda modern baskı tekniklerinin bilindiği yakın zamanlara kadar, Çin‘de yaygın kullanımda değildi.

Modern baskı tekniniğinin dört ana bileşeni vardır. Birincisi hareketli baskı harfleri ve onları yerleştirip yerlerinde sabitleyecek yöntemdir. İkincisi bakı makinelerinin kendisidir. Üçüncüsü baskıya uygun mürekkep ve sonuncusuda baskıya uygun kağıt türü zemindir.

Kağıt Çin’de uzun yıllar önce Ts’ai Lun tarafından yapılmıştı ve batıda kullanımı Gutenberg’den önce yaygınlaşmıştı. Bu, Gutenberg’in bulduğu tek üzerinde, kendisinden önce bazı çalışmalar yapılmış olmakla birlikte, Gutenberg çeşitli ve önemli iyileştirmeler gerçekleştitdi. Örneğin baskıya uygun bir metel elaşımı, harfleri dökmek için bir kalıp, yağ esaslı baskı mürekkebi ve baskıya uygun bir makine geliştirdi.

Gutenberg’in bulduğu bu baskı yöntemi, özgür düşüncenin yayılmasına ivedilik kazandıran, bilim araştırmalarının gelişmesini sağlayan, reformların yapılmasını hızlandıran önemli olaylardan biri olarak kabul edilmektedir.

Johannes Gutenberg, 3 Şubat 1468 tarihinde Almanya’nın Mainz kentinde 70 yaşında ölmüştür. 1901′de Mainz” de adına bir müze kurularak ölümsüzleştirildi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir